future-of-places-stockholm
Konferencja Future of Places – Sztokholm
Lipiec 14, 2015
Show all

Architektura & Biznes – relacja z warsztatów Sea City for Public Activity

sea-city

W dniach 22-24 maja 2015 blisko dwudziestu architektów, urbanistów i badaczy miejskich spotkało się w Gdyni, aby stworzyć nowe, alternatywne dla istniejącej wizji, koncepcje zagospodarowania końcowego fragmentu Mola Rybackiego. Spotkanie, choć miało charakter zbliżony do warsztatów, nie było typowymi warsztatami urbanistycznymi. Proces projektowy poprzedziły bowiem konsultacje społeczne przeprowadzane w InfoBox Gdynia, a ich wyniki stanowiły główną wytyczną dla projektantów. Inicjatorem i organizatorem wydarzenia była firma StructView, producent rozwiązania StructView FRAME, przy pomocy którego przeprowadzono proces konsultacyjny oraz zaprezentowano końcowe projekty uczestników.
Zadanie projektowe obejmowało opracowanie urbanistycznych koncepcji rewitalizowanego fragmentu Gdyni, Mola Rybackiego – pirsu w najatrakcyjniejszej inwestycyjnie przestrzeni miasta, oraz włączenie tego terenu w fizyczną i społeczną tkankę miasta. Cztery grupy projektowe zmierzyły się z tematem, proponując własne wytyczne i pomysły na rozwój terenu w szerszym kontekście strategii stworzenia tzw. Nowego Śródmieścia Gdyni.
Merytorycznym wstępem do pracy warsztatowej był otwarty dla wszystkich zainteresowanych panel konferencyjny, do udziału w którym zostali zaproszeni eksperci. Wystąpienia prelegentów zakończyła interesująca dyskusja z publicznością. Panel rozpoczęła wideokonferencja z Grzegorzem Buczkiem. Wiceprezes Towarzystwa Urbanistów Polskich objaśnił prawne aspekty prowadzenia konsultacji społecznych obowiązujące w Polsce i ich przełożeniu na działania w praktyce. Dyrektor Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, Marek Karzyński, zaprezentował wizję rozwoju Nowego Śródmieścia Gdyni („Sea City”) na tle historycznego i współczesnego rozwoju miasta. Łukasz Pancewicz z Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Łodzi przybliżył temat partycypacji w planowaniu przestrzennym, prezentując zarówno przykłady spoza Polski, jak i takie, które udało się zrealizować lokalnie.
Po zakończeniu panelu uczestnicy warsztatów podzieleni zostali na zespoły projektowe. W każdym z nich znalazła się osoba potrafiąca czytać mapy, modelarz 3D, osoba łatwo komunikująca się z ludźmi oraz jeden miłośnik Gdyni. Drugi dzień warsztatów rozpoczął spacer badawczy obejmujący teren Mola Rybackiego oraz jego bliskie otoczenie. Następnie uczestnicy samodzielnie przeprowadzili badania terenowe wśród napotkanych mieszkańców.
Praca nad projektami była bardzo intensywna. Wsparciem dla uczestników były zarówno konsultacje z mentorami, jak i wyniki dodatkowych badań jakościowych, które już od lutego w okolicach gdyńskiej mariny i Bulwaru Nadmorskiego prowadzili studenci Pomorskiej Wyższej Szkoły Nauk Stosowanych w Gdyni, partnera wydarzenia. Zadanie projektowe, z którym zmierzyli się uczestnicy warsztatów nie było łatwe. Projektanci rozumieli, że dobór brakujących funkcji, które wykazał raport z konsultacji, oraz ich udostępnienie użytkownikom – to za mało. Ważniejszym elementem partycypacji mieszkańców w planowaniu wspólnej przestrzeni jest relacja wzajemnego zaufania i zbudowanie tożsamości poprzez włączenie ich w proces projektowy od jak najwcześniejszego etapu. Wszystkie projekty wyrażały pewność, że o wartości inwestycji nie decyduje ona sama w sobie, lecz przede wszystkim przestrzeń publiczna, która wytwarza się wokół niej. O jakości tej przestrzeni tylko w niewielkim stopniu decyduje sam projektant, bo najważniejszym jej katalizatorem jest aktywność związanych z nią ludzi.
Finałowe prezentacje oceniało jury w składzie: Barbara Marchwicka (Biuro Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni), Agnieszka Jurecka (Laboratorium Innowacji Społecznych PPNT Gdynia) oraz Martyna Adamczak (StructView). Cztery finałowe projekty zinterpretowały wyniki konsultacji, odpowiadając na potrzeby Gdynian na kilku poziomach. Od całościowych przekształceń funkcjonalnych i nadanie im ramy zrównoważonego rozwoju miasta, multifunkcjonalność i społeczną dywersyfikację w mniejszej, osiedlowej skali, do mikroadaptacji wszystkich wyników w mocniej skonkretyzowanych formach architektonicznych. Wygrał projekt, który oparł się w całości na odkryciu, zbudowaniu i podtrzymaniu tożsamości miejsca w rozszerzonym procesie partycypacyjnym autorstwa Marty Fabijańskiej, Marty Fass, Przemysława Barszczewskiego i Piotra Żelaznowskiego.

„Sea City for Public Activity – Community Planning Workshop” były pierwszym wydarzeniem w Polce wykorzystującym rozwiązanie StructView FRAME, technologię interaktywnych wizualizacji 3D, dedykowanych do partycypacyjnego planowania przestrzeni. Na czym polega innowacyjność takiego rozwiązania, i na czym polega ono samo? Umożliwiło ono przeprowadzanie konsultacji i badań terenowych za pośrednictwem internetu, na dowolnie wybranej i dowolnie licznej grupie odbiorców. Wszystko w niezwykle czytelnej i atrakcyjnej formie graficznej. Na wirtualnej makiecie 3D miasta, zwizualizowany został plan zagospodarowania przestrzennego oraz wyłonione w konkursach, niezrealizowane jeszcze, koncepcje zabudowy. Mieszkańcy oznaczali swoje potrzeby i problemy przestrzenne przy użyciu ruchomych znaczników. Równocześnie mieli możliwość zapoznania się z planem rewitalizacji badanego terenu. Dane, automatycznie zbierane w procesie konsultacyjnym, zostały zagregowane i zaprezentowane uczestnikom warsztatów w postaci raportu.

Warsztaty, które odbyły się w Gdyni potwierdziły, że proces partycypacyjny to istotne narzędzie, które jest ważną częścią dyskusji o przestrzeni publicznej. To nie tylko trend, ale uznany powszechnie wymóg zrównoważonego rozwoju rozwijających się miast. Wyzwaniem, jakie stoi przed projektantami, jest nie tyle oddanie przywileju wytwarzania przestrzeni jej użytkownikom, lecz programowanie takiego procesu, w którym rzeczywiste potrzeby mieszkańców staną się podstawą pracy dla specjalisty. Procesu, w którym ramy będą na tyle otwarte, aby umożliwić przestrzenne negocjacje między tym, co prywatne, a tym, co wspólne.
Wydarzenie odbyło się pod patronatem honorowym Towarzystwa Urbanistów Polskich i Prezydenta Miasta Gdyni – Wojciecha Szczurka, patronatem medialnym magazynu Architektura i Biznes, Magazynu Miasta, portalu URBNEWS oraz Radia Gdańsk, przy wsparciu firmy DALMOR S.A. oraz Strefy Startup Pomorskiego Parku Naukowo Technologicznego.